Nguy cơ tiềm ẩn bệnh nhân lao rất lớn

Theo số liệu tổng hợp từ Trung tâm Phòng, chống bệnh xã hội tỉnh Kon Tum, từ năm 2006 đến năm 2009, trên địa bàn toàn tỉnh phát hiện 1.202 người mắc bệnh lao ở các thể và số bệnh nhân này cũng đã đăng ký điều trị.

Cũng theo số liệu từ trung tâm này, kết quả điều tra mỗi năm trong 100.000 dân thì có đến 85 trường hợp người mắc lao có khuẩn. Mặc dù số bệnh nhân lao được phát hiện và điều trị khỏi hằng năm đều tăng, nhưng tỉ lệ phát hiện trong thực tế mới chỉ đạt 50-60%.

Một bệnh nhân lao, bình quân một năm lây nhiễm cho khoảng từ 10-15 người; và trong số bị lây nhiễm đó, 1-2 người trở thành nguồn lây. Như vậy, số người mắc bệnh lao chưa được phát hiện trong thực tế còn từ 40-50%, nên nguy cơ lây lan ra cộng đồng rất lớn.

Mặt khác, bà con đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên nói chung và Kon Tum nói riêng sinh hoạt theo tập quán cộng đồng, một người mắc bệnh lao thì sẽ  lây lan ra những người khác. Đáng lo ngại hơn, trong 710 bệnh nhân lao phổi được phát hiện thì đã có đến 87% số bệnh nhân trong độ tuổi từ 16-45, đây là nguồn lao động chính trong xã hội.

Bác sĩ Nguyễn Minh Hùng - Giám đốc Trung tâm Phòng, chống bệnh xã hội - cho rằng, điều kiện kinh tế của những bệnh nhân lao rất khó khăn, phần lớn bệnh nhân lao thuộc diện hộ nghèo.

Khi điều trị bệnh bằng phác đồ điều trị mới thì yêu cầu bệnh nhân uống thuốc lúc bụng đói; song phần lớn bệnh nhân thuộc diện nghèo, ít được bồi dưỡng trong điều trị bệnh nên bệnh nhân có biểu hiện giống như say thuốc khi uống thuốc, một số người đã không duy trì phác đồ điều trị, bỏ "nửa chừng".

Mặt khác, thuốc chống lao có thể mua dễ dàng tại các quầy thuốc tư nhân, chưa có sự phối hợp giữa chương trình chống lao và y tế tư nhân nên nguy cơ kháng thuốc của bệnh nhân lao là rất lớn.

Nguồn nhân lực phòng, chống lao thiếu và yếu!

Theo quy định của Chương trình chống lao quốc gia, đối với tỉnh có số dân dưới 500.000 người thì tuyến tỉnh phải có từ 12 đến 14 biên chế làm công tác phòng, chống lao và tối thiểu phải có 4 bác sĩ chuyên khoa lao. Thế nhưng, tỉnh Kon Tum có số dân khoảng 450.000 người thì nguồn nhân lực thực hiện công tác này chỉ đếm chưa đầy bàn tay-3 người: 1 bác sĩ vừa mới tốt nghiệp hệ chuyên tu, 1 y sĩ chuyên khoa và 1 y sĩ đa khoa. Con số này so với yêu cầu thực tế còn quá bất cập.

Nguồn nhân lực thực hiện công tác phòng, chống bệnh lao ở tuyến huyện lại còn bi đát hơn. Theo yêu cầu thì mỗi huyện phải có 3 biên chế thực hiện phòng, chống lao (1 bác sĩ, 1 kỹ thuật viên xét nghiệm và 1 phụ trách công tác dược, thống kê, báo cáo); song, tỉnh Kon Tum có 8 huyện và 1 thành phố, mỗi địa phương này chỉ có 1 y sĩ chuyên trách công tác phòng, chống lao nhưng lại phải... kiêm nhiệm nhiều công việc khác nhau, thường xuyên thay đổi! 

Tuyến tỉnh và tuyến huyện thiếu và yếu nguồn nhân lực thực hiện công tác phòng, chống lao đã đành; nhân viên y tế, cộng tác viên ở tuyến xã, phường, thị trấn có những quan niệm sai lầm về bệnh lao, đáng lo ngại hơn là 49% số cán bộ này không biết chữa lao đúng cách và 72% không biết bệnh lao lây lan từ những đường chủ yếu nào!

Một bác sĩ chuyên trách công tác phòng, chống lao gần 20 năm - lo lắng cho sự nghiệp phòng, chống lao tỉnh Kon Tum - nói như than thở: "Gần 20 năm tôi công tác trong ngành này, chưa thấy một cán bộ y tế nào tự nguyện xin về làm công tác chống lao. Nếu có người về công tác thì được vài năm, họ tìm mọi lý do để đi học nâng cao trình độ rồi... chuyển công tác khác, hoặc xin chỗ khác để làm việc".

Bác sĩ Bùi Trọng Trí-Phó Giám đốc Trung tâm Phòng, chống bệnh xã hội tỉnh Kon Tum - cảnh báo rằng:"Nếu nguồn nhân lực được đào tạo chuyên khoa lao từ những năm trước, nay chuyển sang công tác ở các lĩnh vực khác mà không có cán bộ mới được tuyển dụng thì chỉ cần 3 năm nữa, mạng lưới chống lao trên địa bàn tỉnh Kon Tum chỉ còn các nhà quản lý mà không có cán bộ chuyên môn và cán bộ chống lao tuyến dưới"!

Theo: Lao Động