Lãnh dục là hiện tượng không hứng thú với sinh hoạt tình dục của nữ giới. Nguyên nhân có nhiều. Bài viết này chỉ bàn đến chứng lãnh dục phát sinh do bệnh.

Liệu pháp thuốc uống

Tùy thể bệnh và biểu hiện lâm sàng mà dùng bài thuốc thích hợp.

Thể khí huyết thiếu hư:

Người phụ nữ lãnh dục thường cảm thấy váng đầu, bủn rủn chân tay, tim đập mạnh, loạn nhịp, hụt hơi, sau sinh hoạt tình dục cảm thấy mệt mỏi triền miên, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng, mạch huyền. Mục đích chữa trị là bổ khí huyết, có thể dùng thang Quy tì gia giảm: đảng sâm 15g, hoàng kỳ 18g, đương quy 10g, bạch truật 6g, kê huyết đằng 15g, tử hà sa 10g, tiên linh tỳ 10g, cam thảo chích 8g, xuyên khung 6g, thục địa 15g. Đổ nước vào sắc thành 300ml, ngày chia làm 3 lần uống nóng.

Thể thần khí suy nhược:

Người phụ nữ lãnh dục thường cảm thấy hoa mắt ù tai, lưng mỏi, gối run, sinh hoạt tình dục xong cảm thấy lưng mỏi đau hơn, khí hư khô, ít, lưỡi hơi đỏ, rêu lưỡi trắng, song mạch xích hơi trầm. Phương pháp chữa trị: Bổ thận. Bài thuốc: sừng hươu khô 15g, nhục thung dung 12g, hoài sơn 12g, xà sàng tử 8g, tiên linh kỳ 12g, rau cần (tươi) 30g, ngọc trúc 10g, ba kích 6g, đảng sâm 10g, cam thảo chích 8g. Đổ nước sắc thành 300ml, ngày chia 3 lần uống nóng.

Thể can khí uất kết:

Người phụ nữ lãnh dục thường buồn bực dễ cáu hoặc ngực sườn khó chịu, sắc lưỡi đỏ, rêu lưỡi trắng, mạch hơi huyền. Phương pháp chữa trị: Sơ can giải uất. Bài thuốc Tiêu dao tán gia giảm: sài hồ 10g, bạch thược 12g, đương quy 6g, phục linh 12g, thục địa 15g, uất kim 10g, bạch truật 8g, bạc hà 7g, tiên linh tỳ 12g, tiểu hồi lương 6g, cam thảo 8g. Đổ nước sắc thành 300ml, ngày chia 3 lần uống nóng.

Thể thận tinh hư tổn:

Biểu hiện bằng các triệu chứng như giảm sút ham muốn và khoái cảm tình dục, đầu choáng, mắt hoa, hay đổ mồ hôi trộm, tâm trạng phiền não, dễ cáu giận, lòng bàn tay và bàn chân nóng nhiều, lưng đau gối mỏi, dịch tiết âm đạo ít, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ. Bài thuốc: nhục thung dung 15g, kỷ tử 15g, thịt dê 100g, hành, gừng tươi, gia vị vừa đủ. Các vị thuốc cho vào túi vải, thịt dê rửa sạch thái ngang thớ to bằng bao diêm, ướp hành và gừng thái chỉ. Tất cả đem hầm thật nhừ rồi bỏ bã thuốc, chế thêm gia vị, ăn trong ngày.

Thể khí huyết khuy hư:

Biểu hiện bằng các triệu chứng như giảm sút ham muốn và khoái cảm tình dục, toàn thân mỏi mệt, sắc mặt và móng tay, móng chân nhợt nhạt, hay có cảm giác khó thở và hồi hộp trống ngực, chán ăn, kinh nguyệt không đều, sắc nhợt lượng ít, đại tiện lỏng, tiểu tiện trong dài… Bài thuốc: đương quy 15g, kỷ tử 20g, hoàng tinh 15g, thịt dê 100g, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Các vị thuốc cho vào túi vải đem hầm với thịt dê đã ướp gừng tươi đập giập, khi nhừ bỏ bã thuốc, chế đủ gia vị, ăn nóng trong ngày, 7 ngày là một liệu trình, có thể dùng liên tục 2-3 liệu trình.

Thể thận dương suy nhược:

Biểu hiện bằng các triệu chứng như giảm sút ham muốn tình dục, tay chân lạnh, sợ lạnh, lưng đau gối mỏi, kinh nguyệt lượng ít, sắc nhợt, ăn kém, đại tiện lỏng nát, mạch trầm vô lực... Bài thuốc: nhục thung dung 10g, kỷ tử 15g, ba kích 10g, đại hồi 5g, thịt chó 100g. Các vị thuốc cho vào túi vải đem hầm với thịt chó cho thật nhừ rồi bỏ bã thuốc, chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

Canh thịt dê nhục thung dung.

Liệu pháp ẩm thực

Cháo thịt dê thung dung: nhục thung dung 10-15g, thịt dê nạc 200g, gạo tẻ 200g, một chút muối tinh, hành 2 cây, gừng tươi 3 lát. Rửa sạch nhục thung dung, thịt dê nạc thái nhỏ, dùng nồi đất sắc nhục thung dung lấy nước cốt, bỏ bã, cho thịt dê và gạo tẻ vào nồi cháo. Đợi sôi cho muối tinh, gừng tươi, hành nấu thành cháo loãng, mỗi ngày một thang, 5-7 ngày một liệu trình (Chú ý: Không được dùng khi bị cảm sốt, đại tiện lỏng nhão).

Rượu bổ: đương quy 10g, nhục thung dung 15g, đậu đen 30g, tiên linh tỳ 15g, thục địa 20g, đường phèn 3 lạng, rượu trắng 750ml. Ngâm các vị trên vào rượu, sau 7 ngày là dùng được, mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 15-20ml.

Liệu pháp đắp rốn

Hồ tiêu trắng 2g, tiểu hồi hương 3g, lưu hoàng 3g, một nắm xôi. Giã hồ tiêu, tiểu hồi hương, lưu hoàng thành bột. Giã với xôi nhão như bùn, nặn thành bánh đắp vào rốn, 1 giờ sau lấy ra, mỗi ngày một lần, dùng liều 7 ngày một liệu trình.

Liệu pháp đai thuốc

Dùng tiên linh tỳ 20g, xà sàng tử 20g, hồ lô ba 12g, quế chi 15g, đương quy 10g, tất cả xay thành bột làm thành đai thuốc quấn quanh lưng và bụng dưới, 5-7 ngày thay thuốc 1 lần.

Liệu pháp xông rửa

- Lộc hàm thảo 30g, tiên linh tỳ 30g, xuyên tiêu 10g, đảng sâm 15g, dùng vải bọc, sắc đun 40 phút, xông rửa ngoài âm hộ, mỗi ngày 1-2 lần, mỗi lần 15-20 phút, 7 ngày là một liệu trình.

- Hoàng kỳ 20g, ngô thù du 6g, xà sàng tử 15g, cam thảo dùng túi bọc lại sắc đun 40 phút, xông rửa âm đạo, mỗi ngày 1-2 lần, mỗi lần 15-20 phút, 7 ngày là một liệu trình.

BS.Hoàng Thuần