Kết quả nhiều nghiên cứu cho thấy, vệ sinh răng miệng có liên quan trực tiếp đến việc làm giảm tình trạng nhiễm viêm phổi trên bệnh nhân thở máy. Nguyên nhân nhiễm viêm phổi do người bệnh phải nằm một chỗ, không thực hiện vệ sinh răng miệng, nên trong khoang miệng có nhiều vi khuẩn gây bệnh.

Chưa đánh giá đúng

Theo các nghiên cứu y học trên thế giới, bệnh nhân phải thở máy có nguy cơ mắc viêm phổi bệnh viện cao hơn 6 - 21 lần so với những bệnh nhân thông thường. Tại Việt Nam, một nghiên cứu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định năm 2008 cho thấy, tỷ lệ bệnh nhân  thở máy bị viêm phổi bệnh viện lên đến 45,2%; còn khảo sát tại Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2009 là 29%.

Thực tế cho thấy, những năm gần đây các bệnh viện đã ý thức được tầm quan trọng của vệ sinh khoang miệng trên bệnh nhân thở máy và bắt đầu chú trọng thực hiện. Tuy nhiên, do nhiều lý do, việc vệ sinh khoang miệng cho bệnh nhân thở máy chưa thực sự được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, đa phần mới chỉ làm 1 - 2 lần cho bệnh nhân trong suốt thời gian nằm thở máy hoặc không thực hiện. Theo bác sĩ Lê Lan Anh, Bệnh viện Nhi Trung ương, ngay tại cơ sở này cũng có đến 25,4% nhân viên y tế cho biết chưa bao giờ chăm sóc răng miệng cho bệnh nhân thở máy.

Viêm phổi bệnh viện ở bệnh nhân thở máy có thể được ngăn chặn nếu chăm sóc khoang miệng tốt. Ảnh: K.Linh.

Cần có quy trình chuẩn

Một nghiên cứu được tiến hành trên 31 bệnh nhi của khoa Hồi sức ngoại, Bệnh viện Nhi Trung ương đầu năm 2010 cho thấy, tần suất xuất hiện viêm phổi liên quan đến thở máy ở nhóm được chăm sóc khoang miệng giảm đến 14,2% so với bệnh nhân không được chăm sóc (13,3% so với 37,5%). Số bệnh nhân được chăm sóc khoang miệng ba lần mỗi ngày cũng có tỷ lệ nhiễm viêm phổi thấp hơn đáng kể so với bệnh nhân chỉ được chăm sóc một lần mỗi ngày.

Cụ thể, sau 48 giờ thở máy, tỷ lệ bệnh nhân có sốt cao trên 38 độ C ở nhóm được chăm sóc khoang miệng tăng từ 5,9% lên 17,6%, còn nhóm không được chăm sóc là 28,6%. Số bệnh nhân được chăm sóc khoang miệng xuất hiện đờm mủ sau 48 giờ thở máy là 5,9%, trong khi ở bệnh nhân không được chăm sóc lên đến 21,4%. Về viêm phổi bệnh viện, sau 48 giờ thở máy, chỉ có 23,5% số bệnh nhân được chăm sóc khoang miệng xuất hiện ran ẩm, còn nhóm không được chăm sóc lên đên 85,7%.

Cử nhân điều dưỡng Đào Hữu Hưng, khoa Hồi sức ngoại Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết dấu hiệu này tuy không phải là tiêu chuẩn chẩn đoán viêm phổi liên quan đến thở máy nhưng nó chứng tỏ sự xuất hiện đờm dãi ở đường hô hấp dưới tăng lên. Đây là một nguy cơ dẫn đến viêm phổi, có nguy cơ tiến triển đến viêm phổi sau đó rất cao. Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng của vệ sinh khoang miệng trên bệnh nhân thở máy khá rõ ràng.

Bà Tô Thị Điền, Phó Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam, cũng cho rằng việc chăm sóc bệnh nhân thở máy để giảm tỷ lệ viêm phổi liên quan đến thở máy là rất quan trọng và cần phổ biến mạnh hơn nữa đến nhân viên y tế. Trong đó, với vệ sinh khoang miệng, cần xây dựng quy trình chuẩn trên bệnh nhân thở máy, đồng thời tiếp tục có đánh giá cụ thể và nghiêm túc về vấn đề này nhằm phục vụ hiệu quả cao nhất trong công tác chăm sóc người bệnh.

Theo: Báo Đất Việt