Theo thống kê có khoảng 5% trẻ em mắc phải các tật về thị lực như lác mắt, giảm thị lực và cận thị. Vấn đề về thị lực của 1-2% trong số này có phát triển nhanh theo chiều hướng xấu.

Nếu không được chữa trị kịp thời, bé sẽ gặp phải nhiều khó khăn trong sinh hoạt, đôi mắt của bé sẽ mang tật suốt đời. Vì thế, vai trò của phụ huynh trong phòng ngừa và điều trị các bệnh về mắt cho con mình là rất quan trọng. Bố mẹ cần thường xuyên theo dõi con, không để bé tiếp xúc nhiều với TV, máy tính, không đọc sách hoặc nhìn quá gần. Nếu bé xem tivi hay nheo mắt thì cần cho đi khám; đồng thời cũng cần cho bé đi kiểm tra mắt sớm và định kỳ để qua đó, các bác sĩ sẽ quyết định tiến hành can thiệp nếu cần thiết và chắc hẳn là sẽ mang lại kết quả tốt hơn.

Trẻ em hiện nay thường gặp phải các tật khúc xạ mắt, mà nguyên nhân chủ yếu gây ra thường là do di truyền hoặc do tác động của cuộc sống, môi trường sống. Trẻ em nông thôn thường ít bị các tật khúc xạ hơn do các em có một không gian sống rộng mở, mắt thường được nhìn rộng, nhìn xa, điều tiết tốt hơn. Trong khi đó trẻ em thành phố lại thường xuyên phải nhìn gần do xem tivi, máy tính, chơi game, không gian sống chật chội… Ngoài ra còn một nguyên nhân nữa đó là điều trị không đúng phương pháp, đeo kính không chuẩn dẫn đến bệnh càng nặng hơn.

Ngoài ra, còn rất nhiều bệnh thường gặp khác như lệch góc nhìn, khi cho bé tập trung nhìn một điểm ảnh sẽ thấy mắt bé bị lác; hoặc bị bong võng mạc với những bé sơ sinh… Tất cả những tật khúc xạ này thường không cần can thiệp bằng các biện pháp phẫu thuật như mổ, vốn được hạn chế tối đa, mà quan trọng là cần điều trị bằng các bài tập để nâng cao thị lực cho mắt. Bên cạnh đó, một chế độ dinh dưỡng tốt cũng góp phần điều trị các tật khúc xạ cho các em.

Vậy làm thế nào biết được con đang gặp phải vấn đề về thị lực và cần sự can thiệp? Bác sĩ Cheah Way Mun - bác sĩ khoa nhãn nhi tại trung tâm y khoa Mount Elizabeth, Singapore - cho biết: “4 tuổi là tuổi phù hợp nhất để kiểm tra mắt cho trẻ vì lúc đó trẻ có thể giao tiếp tốt, có khả năng nhận biết và đọc bảng chữ cái, các con số và gọi tên đồ vật”.

Cha mẹ cũng phải luôn quan tâm và lưu ý khi trẻ có những triệu chứng sau:

- Con nhìn không rõ vật đặt ở vị trí xa hơn khoảng cách cho phép một đoạn hoặc ngồi sát TVđể theo dõi chương trình chúng ưa thích.

- Thường hay nheo mắt khi tập trung nhìn vật gì đó.

- Nghiêng đầu, liếc mắt nhìn những vật thể đặt ngay phía trước.

- Cúi quá thấp khi đang viết

- Nhìn kém khi bị che một mắt hoặc từ chối không cho che một mắt nào đó trong quá trình kiểm tra vì sức nhìn của mắt còn lại quá kém.

- Và dù những triệu chứng trên diễn ra liên tục hay thỉnh thoảng mới bắt gặp thì tốt nhất vẫn nên mang bé đi bác sĩ kiểm tra ngay.

Các bệnh thường gặp khác

- Bị vật lạ bay vào mắt: Đây là một tình huống có thể thường xuyên gặp phải. Khi con bị vật lạ bay vào mắt thì điều cần nhớ là không dụi mắt và cố tự lấy vật lạ ra - bạn sẽ có thể gây thêm tác hại cho mắt của bé. Hãy đến gặp bác sĩ để có cách điều trị thích hợp. Tuy vậy, bạn cũng hãy thực tế vì không phải tất cả các trường hợp bị vật lạ bay vào mắt đều là nghiêm trọng, đó có thể chỉ là bụi mà thôi; trong trường hợp này hãy cho con chớp mắt nhẹ nhàng trong nước sạch là được.

- Nhặm mắt, ngứa mắt: Bệnh này có thể gây ra do bé bị dị ứng. Thường khi bị ngứa nhẹ, bạn có thể cho bé sử dụng thuốc nhỏ mắt; nhưng nếu bé vẫn ngứa mắt nhiều, bạn sẽ cần đến những biện pháp khác như dùng thuốc uống kháng histamin hay thuốc nhỏ mắt do bác sĩ kê đơn. Dù ngứa mắt không phải là một ca cấp cứu nhưng bạn vẫn nên đưa con đến gặp các chuyên gia để có cách điều trị thích hợp và an toàn cho bé. Và nhất thiết phải nhớ không để bé dụi mắt, vì dụi mắt sẽ làm tiết ra những hóa chất gọi là histamin sẽ làm cho mắt ngứa hơn đấy.

- Đau mắt đỏ. Nếu có con, chắc hẳn bạn đã biết về bệnh nhiễm trùng mắt có tên gọi “đau mắt đỏ” này. Triệu chứng của bệnh có thể khác nhau tùy ở từng bé, nhưng có điểm chung nhất là mắt bé bị đỏ, khó chịu, mí mắt như dính vào nhau. Bệnh có thể gây ra do bé bị nhiễm khuẩn hay dị ứng với môi trường… Nếu nghi con bị đau mắt đỏ, bạn nên đưa bé đến khám ở trung tâm y tế để tìm ra đúng nguyên nhân và cách điều trị. Đau mắt đỏ là một bệnh dễ lây, do vậy nếu con bạn bị đau mắt đỏ, hãy chăm sóc bé thật kỹ và tạm thời tránh cho bé tiếp xúc với người khác; ngược lại cũng tránh cho con tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ.

- Đục thủy tinh thể: Không chỉ người già mà trẻ em cũng có thể bị đục thủy tinh thể do nhiều nguyên nhân như bẩm sinh, chấn thương hay do các bệnh lý về mắt… Triệu chứng của bệnh là thị lực suy giảm, mắt nhìn không rõ, lóe, quáng gà, nhìn 1 vật thành 2 hoặc 3; ở trẻ sơ sinh còn thấy có hiện tượng rung giật nhãn cầu. Nếu đục thủy tinh thể không được phát hiện và điều trị sớm sẽ gây cản trở tới sự phát triển của thị lực của bé. Với bệnh này bạn cần đưa con đến các trung tâm y tế để điều trị và phẫu thuật và chăm sóc bé với chế độ dinh dưỡng đảm bảo.