ECZEMA QUANH HẬU MÔN

1. Y HỌC HIỆN ĐẠI

1.1. Đại cương:

Chàm hậu môn biểu hiện bằng những mẩn mụn ướt xung quanh hậu môn, là một bệnh ngoài da thường gặp ở vùng hậu môn. Bệnh không phân biệt giới tính và tuổi tác, hay tái phát từng đợt, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh thuộc phạm vi chứng thấp sang của y học cổ truyền.

1.2. Triệu chứng:

1.2.1. Mẩn mụn ướt cấp tính:

Ngứa xung quanh hậu môn, có xuất hiện ban đỏ, mụn nhỏ gồ lên khỏi mặt da, ngứa gãi nhiều, nóng, rát, sau một thời gian chuyển thành những mụn nước, loét chảy nước vàng dính, đóng vảy tiết sau đó bong vảy.

1.2.2. Mẩn mụn ướt mãn tính:

Quá trình bệnh tái phát từng đợt kéo dài, ngứa gãi nhiều làm cho da xung quanh hậu môn dầy lên, thô, khô, mụn ngứa sẩn cục, bong vảy từng đợt.

2. Y HỌC CỔ TRUYỀN

2.1. Nguyên nhan và cơ chế bệnh sinh:

Bệnh do phong, nhiệt và thấp kết hợp gây ra trong đó phong là chủ yếu. Bệnh diễn biến mạn tính thường do phong gây ra huyết táo làm cho can huyết hư, tỳ thận hư mà sinh ra bệnh.

2.2. Biện chứng luận trị:

2.2.1. Thể phong thấp nhiệt:

Bệnh diễn biến cấp tính, tại chỗ da hồng đỏ, ngứa, nóng rát có nhiều mụn nước nhỏ, gãi chảy nước vàng dính.

* Pháp điều trị: Thanh nhiệt hóa thấp

* Bài thuốc: Long đởm tả can thang ("Y phương tập giải") gia giảm

* Ý nghĩa bài thuốc:

Long đởm thảo, Sơn chi tả can hỏa; Thương truật và Hoàng bá thanh nhiệt táo thấp; Địa phu tử, Bạch tiền bì, Khổ sâm khu thấp chỉ dưỡng.

2.2.2. Thể huyết hư phong táo:

Bệnh diễn biến mãn tính, tại chỗ da dày, bong vẩy, mụn sẩn cục, ngứa giảm.

* Pháp điều trị: Dưỡng huyết khu phong.

* Bài thuốc: Tứ vật tiêu phong tán ("Ngoại khoa chính tông") gia giảm

* Ý nghĩa bài thuốc:

Sinh địa, Đương quy dưỡng âm sinh huyết; Kinh giới, Phòng phong, Thuyền thoái khu phong; Xích thược, Bạch tiên bì lương huyết khu phong chỉ dưỡng.

2.2.3. Thuốc dùng ngoài:

- Thể cấp tính: Dùng Hồ Thanh đại bôi chấm mỗi ngày 2 lần.

- Thể mãn tính: Dùng mỡ hoặc cao Thanh đại bôi tại chỗ, mỗi ngày lần.

2.3. Phòng bệnh:

- Giữ sạch sẽ và khô ráo phần hậu môn và hội âm, tránh dùng các vật phẩm mặc trong bằng sợi hóa học, không mặc quá chật, giảm bơt kích thích tại chỗ.