Ung thư hậu môn trực tràng bao gồm ung thư trực tràng và ung thư ống hậu môn, là loai u bướu ác tính và thường thấy của đường tiêu hóa chỉ đứng sau ung thư dạ dày.
Bệnh có xu hướng tăng theo tuổi, lứa tuổi hay gặp từ 35 - 75 tuổi; ung thư trực tràng thường hay gặp ở nam giới, trong khi đó ung thư hậu môn gặp ở nữ nhiều hơn nam.
Nhìn chung bệnh tiến triển chậm, chẩn đoán không khó nếu như thầy thuốc nghĩ đến bệnh và tiến hành thăm hậu môn bằng tay và soi hậu môn trực tràng. Điều trị bằng phẫu thuật vẫn là liệu pháp chữa trị có hiệu quả nhất, tuy vậy những phương pháp điều trị kết hợp bằng Y học cổ truyền có tác dụng bổ trợ góp phần nâng cao sức khỏe, kéo dài cuộc sống, nâng cao chất lượng điều trị.
Sa trực tràng là tình trạng bệnh lý mạn tính tại trực tràng và ống hậu môn khi một hoặc nhiều lớp của trực tràng, ống hậu môn sa ra ngoài hậu môn.
Bệnh gặp ở cả nam và nữ, ở mọi lứa tuổi, nhưng phần nhiều thấy ở trẻ em và người già, phụ nữ sau khi chửa đẻ nhiều lần. Bệnh tiến triển mạn tính, không ảnh hưởng đến sinh mạng nhưng gây phiền phức trong cuộc sống sinh hoạt. Y học cổ truyền có nhiều kinh nghiệm điều trị có hiệu quả chứng bệnh này.
1.2.Phân loại và phân độ:
1.2.1.Phân loại:Có nhiều cách phân loại khác nhau, theo cách thông thường hiện nay chia thành 2 loại:
- Sa trực tràng không hoàn toàn (sa niêm mạc trực tràng)
- Sa trực tràng toàn bộ: tất cả các lớp của trực tràng, thậm chí cả một phần của kết tràng xích ma cũng sa ra ngoài ống hậu môn.
Chàm hậu môn biểu hiện bằng những mẩn mụn ướt xung quanh hậu môn, là một bệnh ngoài da thường gặp ở vùng hậu môn. Bệnh không phân biệt giới tính và tuổi tác, hay tái phát từng đợt, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh thuộc phạm vi chứng thấp sang của y học cổ truyền.
1.2.Triệu chứng:
1.2.1.Mẩn mụn ướt cấp tính:
Ngứa xung quanh hậu môn, có xuất hiện ban đỏ, mụn nhỏ gồ lên khỏi mặt da, ngứa gãi nhiều, nóng, rát, sau một thời gian chuyển thành những mụn nước, loét chảy nước vàng dính, đóng vảy tiết sau đó bong vảy.
Áp xe quanh hậu môn trực tràng là trạng thái viêm nhiễm cấp tính các tuyến, các hốc hậu môn trực tràng, bệnh thuộc phạm vi chứng "giang ung" của y học cổ truyền.
Bệnh hay gặp ở thanh niên, trung niên béo khỏe, nam nhiều hơn nữ, diễn biến của bệnh hay đưa đếnrò hậu môn, y học cổ truyền kết hợp với y học hiện đại giải quyết tốt chứng bệnh này, hạn chế được những di chứng tại hậu môn.
1.2.Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh:
Nguyên nhân chủ yếu do trực khuẩn coli: rất hay gặp; ngoài ra còn do trực khuẩn lao liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn... các vi khuẩn ngay viêm nhiễm các tuyến hậu môn và các van Morgani.
Nứt kẽ hậu môn cũng là một chứng bệnh rất hay gặp, tổn thương cơ bản là một vết loét hình thuyền dọc theo ống hậu môn; Biểu hiện lâm sàng đặc hiệu là đau dữ dội và co cứng cơ tròn, bệnh thường gặp ở người trẻ, chẩn đoán dễ dàng, điều trị đúng tỷ lện khỏi bệnh cao.
1.2.Giải phẫu bệnh lý:
Vết nứt kẽ là một ổ loét hình thuyền đầu trong nhỏ hơn; Vị trí ở phía giữa sau tới 90%, còn có thể gặp ở điểm giữa trước thường gặp ở nữ, vết nứt nằm ở khoảng giữa đường lược và mép hậu môn.
Rò hậu môn là hình thái bệnh lý cấp tính hay mãn tính, có nguồn gốc nhiễm khuẩn Hermann và tuyến Desfosses gây ra một ổ áp xe nằm trong khoang liên cơ thắt, có đường thông từ ổ mủ vào lòng ống hậu môn, đồng thời có một đường hoặc nhiều nhánh thường xuyên qua các cơ thắt mở ra ngoài da hình thành rò hậu môn. Thực chất rò hậu môn là giai đoạn tiếp theo của áp xe quanh hậu môn tự vỡ hoặc điều trị không triệt để.
Rò hậu môn điển hình bao giờ cũng có 3 bộ phận chính:
- Lỗ trong (lỗ nguyên thủy)
- Đường rò
- Lỗ ngoài (lỗ thứ phát)
Bệnh gặp ở cả nam và nữ, thường ở độ tuổi trung niên, là một trong những bệnh hay gặp ở vùng hậu môn, rò hậu môn đứng hàng thứ 4 trong cơ cấu bệnh hậu môn trực tràng.
Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 17 Tháng 3 2010 09:58
Bệnh trĩ phát sinh là do tình trạng phồng giãn và xung huyết đám rối mạch hậu môn trực tràng, hình thành một hay nhiều búi trĩ; Tùy theo vị trí giải phãu và mức độ xung huyết của đám rối tĩnh mạch trĩ trong hoặc trĩ ngoài mà phân thành trĩ nội, trĩ ngoại và mức độ nặng nhẹ của bệnh.
Trĩ là một bệnh hay gặp ở cả nam và nữ, lứa tuổi chủ yếu là trung niên. Theo thống kê của các tác giả châu Âu, châu Mỹ, bệnh trĩ chiếm tỷ lện 40 - 50% dân số. Ở Việt nam bệnh trĩ cũng có tỷ lện mắc bệnh khá cao từ 30 - 35% dân số, đứng hàng thứ 3 trong cơ cấu bệnh hậu môn trực tràng.
Bệnh trĩ đã được biết rất sớm trong lịch sử y học, trong Y văn cổ có câu "Thập nhân cửu trĩ" tức là 10 người có 9 người mắc bệnh trĩ - điều đó nói lên tính khá phổ biến của bệnh mà y học đã sớm quan tâm nghiên cứu điều trị chứng bệnh này.
Hậu môn trực tràng là phần cuối cùng của đường tiêu hóa, nơi thải chủ yếu chất cặn bã của cơ quan tiêu hóa, cũng là nơi có nhiều bệnh tật phức tạp và đa dạng, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống của con người.
Bệnh lý hậu môn trực tràng nhiều và phức tạp, điển hình như bệnh trĩ, rò hậu môn, nứt kẽ hậu môn...là những bệnh rất hay gặp ở Việt nam cũng như trên thế giới. Những bệnh này đã được mô tả về bệnh lý và cách chữa trị ngay từ thời y học cổ đại, nhưng vì điều kiện kinh tế - xã hội chưa phát triển cho nên bệnh vùng hậu môn trực tràng chưa được quan tâm đúng mức.
Viêm loét đại - trực tràng chảy máu là một loại chứng bệnh mà tổn thương cơ bản là loét và chảy máu tập trung chủ yếu ở vùng ngực tràng, nguyên nhân gây bệnh không rõ, bệnh thường gặp ở các nước phát triển, ở mọi lứa tuổi, khởi phát thường dưới 40 tuổi.
Ở nước ta bệnh ít gặp, có thể do lẫn lộn với các bệnh cùng gây loét trực tràng như lỵ amip, lỵ trực khuẩn...Những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Bệnh thuộc phạm vi chứng "tràng tích, lỵ trệ hạ" của Y học cổ truyền.
Về điều trị: Y học hiện đại còn gặp nhiều khó khăn, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, trong khi đó Y học cổ truyền có nhiều kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị chứng bệnh này.